
آنچه در این مطلب میخوانید:
پتینه کاری شاخهای از هنر است که بیشترین کاربرد را در دکوراسیون داخلی دارد. با اینحال اینکه پتینه کاری چیست و چه کاربردی دارد، هنوز برای خیلی از افراد ناشناخته است. همۀ ما حداقل یک بار به موزههای صنایعدستی رفتهایم و ظروف قدیمی را از نزدیک تماشا کردهایم. با گذر زمان روی ظروف مسی که هزاران سال قبل به دست انسان ساخته شدهاند، لایهای از لکههای کهنگی و اثرات هوازدگی تشکیل شده و رنگ آنها را تغییر داده است. با اینحال، این لکهها از زیبایی این ظروف ذرهای کم نکرده است که هیچ، حتی باعث شده حس زیباییشناسی هنرمندان را زنده کند.
هنرمندان زیادی با الهام از اثرات هوازدگی روی ظروف مسی و تغییر رنگ آنها، دست به خلق آثار جدیدی زده و شاخۀ جدیدی از هنر را ایجاد کردهاند. هنر پتینه کاری یا کهنه کاری، یکی از شاخههای هنر و طراحی دکوراسیون داخلی است که در سالهای اخیر جایگاه خود را بین هنرمندان و علاقهمندان به طراحی داخلی پیدا کرده است. اگر شما هم علاقهمندید که بدانید پتینه کاری یا کهنه کاری چیست و چه کاربردهایی دارد، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
پتینه چیست؟
در علم هنر، واژۀ «پتینه» (Patina) به پرداخت رنگی گفته میشود که به سطوح مختلف، ظاهری کهنه و لکه دار میدهد. اجسامی که از مس ساخته شدهاند، بعد از مدتی در اثر مجاورت با هوا دچار هوازدگی شده و رنگ سبز یا آبی خاصی به خود میگیرند.
اثر هوا روی ظروف مسی که به آن زنگار مس گفته میشود، امروزه الهامبخش هنرمندان در خلق اجسام دکوری آنتیک شده است. این روزها هنرمندان زیادی ظروف و سایر اجسام دستساز خود را با لایهای از پتینه میپوشانند تا به آن جلوهای عتیقه و خاص بدهند. با اینکه شاید به نظر برسد ظروفی با جلوهای براق و شفاف زیباتر هستند، اما ظروف کهنهنما هم طرفداران خاص خود را در سراسر دنیا دارند.
البته اثر پتینه تنها روی مس تشکیل نمیشود و عناصری همچون نقره، آهن و حتی اجسام چوبی نیز در مجاورت هوا دچار اثر زنگار و پوسیدگی میشوند. اگرچه ظاهر کهنه پتینه برای بسیاری افراد ناخوشایند است، اما افرادی که به جمعآوری کلکسیون عتیقه علاقه دارند، طرفدار پروپاقرص آن هستند.
پتینه کاری چیست؟
هنر پتینه کاری، به فرایندی گفته میشود که طی آن روی سطوح مختلف و اجسام، رنگ یا مادهای قرار داده میشود که به آن ظاهری کهنه میبخشد. برخی از تکنیکهای پتینه کاری نیز سبب ایجاد بافتی در جسم میشوند که تداعیکننده بافت پارچه، فلز، سنگ، چوب و … است. با اینکه این هنر را بهعنوان یکی از ترندهای جدید دکوراسیون داخلی میشناسند، اما جالب است بدانید که قدمت این تکنیک به دوران مصر باستان و استفاده از تکنیک های گچ کاری برای تغییر ظاهر دیوارههای معابد برمیگردد.
اما شاید بتوان بازگشت قدرتمندانه هنر پتینه به صنعت معماری را به اواخر دهههای ۱۹۸۰ و اوایل دهههای ۱۹۹۰ میلادی نسبت داد. در آن زمان استفاده از کاغذ دیواری کمکم محبوبیت خود را از دست داد و استفاده از هنر پتینه و نقاشی دیواری در طراحی داخلی خانهها، جای خود را در قلب معمارها باز کرده بود. امروزه نیز از انواع پتینه کاری مثل تکنیکهای شستشوی رنگی، ترک کاری و کهنه کاری برای بازسازی دکوراسیون داخلی خانهها، از دیوارها و سقفها گرفته تا درها و حتی مبلمان اتاق نشیمن، استفاده میشود.
انواع روشهای مدرن پتینه کاری چیست؟
امروزه از هنر پتینه برای ایجاد بافتهای ظریف در اجسام یا دیوارهای منازل استفاده میشود. بافتهایی که باعث تداعی احساسی از اجسام دیگر همچون سنگ، فلزات کهنه، چوب یا پارچه در نگاه بیننده میشوند. برخی از انواع روشهای پتینه کاری حرفه ای که امروزه توسط هنرمندان مورد استفاده قرار میگیرند عبارتاند از:
پتینه کاری با اسفنج
پتینه با اسفنج را شاید بتوان سادهترین تکنیک پتینه کاری مدرن دانست. تنها وسایلی که برای اجرای این پتینه نیاز دارید اسفنج دریایی، چند رنگ برای ایجاد بعد و بافت مطلوب است. هنرمند برای اجرای طرح خود با استفاده از این تکنیک، ابتدا دیوار را با یک رنگ پایه میپوشاند. سپس اسفنج طبیعی را با رنگ اول آغشته کرده و بهآرامی و بهصورت ضربهای روی دیوار میزند. بسته به سلیقه هنرمند و بافت مدنظر، ممکن است از دو یا چند رنگ مختلف استفاده شود.
شستشوی رنگی
تکنیک شستشوی رنگی در پتینه کاری یکی از محبوبترین روشهای پتینه است که میتواند ظاهری کهنه به نمای داخلی ساختمان داده و این حس را به بیننده القا کند که دیوارها در طول زمان دچار هوازدگی شدهاند. برای اجرای این تکنیک ابتدا دیوار با رنگ پایه پوشانده میشود. بعد از خشک شدن رنگ پایه، با استفاده از حرکت نرم و دورانی قلمو یا اسفنج روی دیوار، به آن بافت مدنظر داده میشود.
پتینه کاری با پارچه
هنرمندان با استفاده از این تکنیک، میتوانند بافتی روی سطوح ایجاد کنند که تداعیگر گچکاریهای کهنه یا بافت چرم باشد. در این روش با استفاده از یک پارچه مچاله، بهصورت نامنظم روی دیوار رنگ زده میشود.
پتینه کاری مرمری
در این تکنیک هنرمندان از الگوهای دیده شده در سنگهای طبیعی و رنگهای آنها برای ایجاد بافت سنگی و مرمرین روی سطوح الهام میگیرند. از این تکنیک برای رنگآمیزی شومینه، قاب عکسها، سطح میز ناهارخوری و دیوارهای منازل استفاده میشود. باوجوداینکه پیادهسازی این روش کمی زمانبر و دشوارتر است، اما مشاهده جلوه زیبای سنگ روی دیوار (سایر سطوح) ارزش این تلاش را دارد.
پتینه کاری گرانیتی
امروزه استفاده از سنگ گرانیت در طراحی داخلی به علت طرح خاص آن، طرفداران زیادی دارد. به همین دلیل خیلی از هنرمندان طراحی داخلی از تکنیک پتینه کاری گرانیتی برای رنگآمیزی دیوارها، سقف، وسایل اتاق نشیمن، اپن آشپزخانه یا سایر سطوح مدنظر خود استفاده میکنند.
پتینه طرح ترک
اگر میخواهید بدانید پرطرفدارترین روشهای پتینه کاری چیست، باید بگوییم یکی از آنها پتینه طرح ترک است. با استفاده از این تکنیک، میتوان به سطوحی مانند در، صندلی یا میز بافتی ترکخورده داد. در این تکنیک از ماده پتینه ترک، رنگ و وارنیش استفاده میشود.
تکنیک پتینه طرح شیار
در این تکنیک که سبب ایجاد طرح و بافتی مشابه پارچه روی دیوار میشود، با استفاده از حرکت بالابهپایین فرچه روی دیوار از قبل رنگ شده، طرح مدنظر ایجاد میشود.
تکنیک کهنهسازی در پتینه
از این تکنیک برای ایجاد بافت و طرح کهنگی روی وسایل خانه، کابینتها، جعبه و … استفاده میشود. در این تکنیک هنرمندان از رنگهای تیره روی یک رنگ روشن پایه مثل زرد، کرم یا بژ استفاده میکنند تا طرحی شبیه به اشیای آنتیک و عتیقه را به سطح بدهند.
تکنیک شابلون
این تکنیک یکی از پرکاربردترین روشهای رنگ آمیزی ساختمان است. از این روش برای ایجاد تزئینات روی لبههای بیرونی پنجرهها، چارچوب درها یا حاشیه سقفها استفاده میشود.
مزایای پتینه کاری ساختمان چیست؟
در دنیای شلوغ امروز، خانه محلی است که افراد برای دریافت آرامش و حضور در کنار خانواده، به آن پناه میبرند. اگرچه بسیاری معتقد هستند زیبایی در سادگی است، اما دیوارهای سفید بیروحی که خانههای اکثر ما را احاطه کردهاند، چندان نمیتوانند برایمان آرامشبخش باشند.
اضافه کردن رنگ، شکلهای مختلف و طراحیهای جدید به دیوارها، سقفها و وسایل خانه میتواند به فضای خشک خانه، روح ببخشد و آن را به معنای واقعی شبیه به یک خانه کند. اگرچه با خرید مبلمان جدید نیز میتوان محیط اطراف را دلنشین کرد، اما پتینه کاری و نقاشی ساختمان روشی سادهتر و البته کمهزینهتر است. اگر هنوز هم با این سؤال مواجه هستید که مزیت پتینه کاری چیست؟ ادامه این بخش را مطالعه کنید.
مزیت اول: ورود یک سبک جدید به منزل
همانطور که در این مقاله خواندید، سبکهای مختلف پتینه کاری آنقدر متنوع هستند که شما قادر هستید هر بافت و جنسی را که آرزو دارید، با کمترین هزینه و تنها با یک قوطی رنگ مخصوص، به خانه خود بیاورید. اگر به دیوارهای مرمری علاقهمند هستید یا دوست دارید حسی از بافت چوب یا پارچه را دریافت کنید، میتوانید از خدمات پتینه کاری در منزل استفاده کنید.
مزیت دوم: سادگی استفاده
مهمترین مزیت پتینه کاری، بیدردسر بودن آن است. تنها کاری که برای اجرای طرحهای پتینه روی سطوح مختلف باید انجام دهید، صاف و صیقلی کردن سطح است. تکنیکهای پتینه کاری بسیار متنوع هستند و شما میتوانید روی هر سطحی، از یک دیوار گرفته تا چوب، فلز، شیشه، سرامیک و حتی پارچه، آنها را پیاده کنید.
مزیت سوم: دوام بالا
برخلاف کاغذ دیواری، پتینه کاری دوام بالاتری داشته و پاره یا شکافته نمیشود. نگهداری نقاشیهای پتینه کار چندان سختی نیست و اگر بخشی از آن خراب یا پاک شود، دوباره بهسادگی قابل بازسازی است.
مزیت چهارم: کاربرد در بازسازی منزل
همه ما در خانه خود دیواری داریم که آرزو میکردیم میتوانستیم ظاهر آن را تغییر دهیم یا سوراخها و ترکهای آن را بپوشانیم. متخصصان پتینه کاری در این زمینه به کمک شما میآیند و نهتنها ایرادات دیوارها را میپوشانند، بلکه به زیبایی هرچه بیشتر محل زندگی شما نیز کمک میکنند.
پتینه کاری ساختمان خود را به چه کسی بسپاریم؟
در این مقاله تلاش کردیم به این پرسش که «مهمترین تکنیکهای پتینه کاری چیست؟» بهصورت خلاصه پاسخ دهیم. پتینه کاری یکی از روشهای جدید و کمهزینهای است که در دکوراسیون داخلی و ساخت وسایل خانه از آن استفاده میشود. قیمت ارزان پتینه کاری و سهولت پیاده سازی آن، باعث شده این تکنیک طرفداران زیادی پیدا کند. اگر شما هم به دنبال افرادی حرفهای هستید که پتینه کاری ساختمان خود را به آنها بسپارید، میتوانید از خدمات نقاشی ساختمان اسپارد استفاده کنید و روح تازهای به خانه و محل کار خود ببخشید.

واای من عاشق پتینه کاری ام. خداییش خیلی خوشگل میشه روی وسایل مختلف بخصوص رو کنسول و کمد. اگه شما هم می خواهید با هزینه کم حال و هوای خونه تون رو به کل تغییر بدید باید ترفند پتینه کاری رو امتحان کنین . من با چندتا ویدیو آموزشی و یکم وسایل و خورده ریز خودم انجامش دادم نتیجه اش درجه یک شد
مرررسی ازتون. خیلی شانسی مقاله تون رو خوندم ولی واقعا جرقه های خوبی تو ذهنم زده شد واسه تزئین خونه. یک گلدان قدیمی دارم می خوام رو اون پتینه کاری رو امتحان کنم فکر کنم حال و هوای روستیک و جالبی به خونه بده